* ( مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ) * هود : 1 . ظاهرا * ( « أُحْكِمَتْ » ) * راجع بنزول اوّل و حالت بساطت آن و * ( « فُصِّلَتْ » ) * راجع بنزول دوّم و جدا جدا بودن آن است . نزول دوم به حكم نقشه كشى مهندس است . مرحوم ابو عبد اللَّه زنجانى در تاريخ قرآن ص 31 ترجمه سحاب ميگويد : علاوه بر اين ممكن است بگوئيم روح قرآن و اغراض كليّه ايكه قرآن مجيد به آن توجّه دارد در دل پاك پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله در شب قدر تجلَّى نموده كه * ( نَزَلَ بِه الرُّوحُ الأَمِينُ . عَلى قَلْبِكَ ) * شعراء : 193 . سپس به زبان مباركش آيه آيه و جدا جدا در طول سنوات ظهور نموده است . محقق طالقانى در تفسير پرتوى از قرآن ذيل * ( إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ) * مينويسد : از آن آياتيكه قرآن و نزول آن را توصيف و تعريف مىنمايند بوضوح بر ميايد كه قرآن به دو صورت مشخّص و در دو مرتبه نازل شده است : اوّل : به صورت و نزول بسيط و جمع و پيوسته . دوّم به صورت باز و تدريجى و تفصيلى . صاحب الميزان نيز در ذيل * ( شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ ) * اين مطلب را قبول و بر آن استدلال كرده است . استدلال طرز استدلال بمطلب فوق اين است كه انزال و تنزيل گر چه هر دو بيك معنىاند ولى غالب در باب افعال دفعى بودن و در باب تفعيل تدريج است . آياتيكه در اوّل بحث نقل شد از قبيل * ( إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ) * - . . . * ( إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ ) * - . . . * ( شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ ) * همه ظهورشان در انزال دفعى است ايضا آيه * ( كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُه ثُمَّ فُصِّلَتْ ) * هكذا آيات * ( بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ . فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ ) * بروج . 21 و 22 . * ( إِنَّه لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ . لا يَمَسُّه إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ . ) * * ( تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ ) * واقعة : 77 - 80 . ظاهر در يكپارچگى قرآناند . آيه * ( وَلَقَدْ جِئْناهُمْ بِكِتابٍ فَصَّلْناه عَلى عِلْمٍ . . . ) * اعراف : 52 . روشن مىكند كه تفصيل عارض بر كتاب است